Crypto Cho Người Mới / Learn / futures
Futures Crypto Trên CEX — Perpetual Contract Hoạt Động Thế Nào
Perpetual futures CEX (Binance Futures, Bybit, OKX) cho bạn cược chiều giá với đòn bẩy, không hết hạn. Cơ chế gần như giống hệt perp DEX — cùng mark price, funding rate, logic thanh lý — nhưng với điểm khác: sàn giữ collateral, chạy matching engine, vận hành insurance fund. Simulator này chạy đúng phép tính trên giao diện kiểu CEX.
Chế độ margin
PnL
$0.00
Equity
$200.00
Giá thanh lý
$1,810.00
Maint 0.5%
-$0.60 → Funding payment cả kỳ
Perpetual futures vs futures truyền thống
Futures truyền thống có ngày hết hạn — settle, contract roll. Perpetual futures (perps) không hết hạn. Để giữ giá perp (mark) bám sát spot (index), funding rate được trao đổi giữa long và short mỗi 8 giờ. Khi mark > index, long trả short; khi mark < index, short trả long. Funding rate là phép màu giữ perps bám spot mà không cần settlement.
Mark price vs last price — khác biệt quan trọng
LAST price là trade gần nhất. MARK price là giá đã smooth thiết kế để khó manipulate — thường là trung bình có trọng số các trade gần đây trên nhiều sàn spot + điều chỉnh funding. PnL và thanh lý của bạn tính theo MARK, không theo LAST. Việc này bảo vệ bạn khỏi bị thanh lý do wick trên order book sàn cụ thể của bạn; cũng có nghĩa là display unrealised PnL có thể khác với market order thực tế.
Isolated vs cross margin
Isolated margin: mỗi vị thế có collateral riêng. Nếu vị thế thanh lý, bạn chỉ mất collateral đó; vị thế khác không bị ảnh hưởng. Cross margin: tất cả vị thế share toàn bộ balance account làm collateral. Vị thế thắng có thể hấp thụ lỗ từ vị thế thua, nhưng nếu total equity tụt xuống maintenance margin, TẤT CẢ vị thế thanh lý cùng nhau. Người mới nên default isolated — giới hạn blast radius mỗi trade.
Chi phí ẩn: funding payment compound
Long ETH perp ở +0.05%/8h trả 0.15%/ngày funding. Giữ 30 ngày = ~4.5% chi phí funding gross. Nếu ETH chỉ tăng +5% tháng đó, net +0.5% trước phí. Funding là sát thủ thầm lặng của vị thế đòn bẩy giữ lâu. Luôn check funding rate hiện tại (Binance: Tradingview chart tab F&G) trước khi mở vị thế nhiều ngày.
Câu hỏi thường gặp
+Sao 'unrealised PnL' khác với giá order thực tế sẽ fill?
Unrealised PnL tính theo mark price (trung bình smooth). Giá fill thực tế phụ thuộc bid/ask hiện tại trên order book sàn cụ thể này. Trong book mỏng hoặc thị trường nhanh, gap có thể 0.5-2%.
+Khác biệt USDT-margined và coin-margined futures?
USDT-margined (linear): bạn post USDT làm collateral, PnL settle bằng USDT, toán đơn giản. Coin-margined (inverse): bạn post coin cơ sở (vd BTC) làm collateral và settle PnL bằng coin. Coin-margined thêm nguồn PnL thứ 2 (coin bạn post cũng biến giá). Người mới nên dùng USDT-margined.
+Có thể bị thanh lý ban đêm khi đang ngủ không?
Có — crypto trade 24/7. Set stop-loss hoặc giảm đòn bẩy nếu sẽ giữ vị thế đòn bẩy qua thời gian không xem được. Hoặc chỉ trade futures với đòn bẩy đủ thấp để gap qua đêm không thanh lý.
+Auto-deleveraging (ADL) là gì?
Khi volatility cực độ vượt qua giá thanh lý và sàn không đóng được vị thế ở giá đã tính, lỗ được socialise. Vị thế đối lập đang lợi nhuận cao bị auto-close để hấp thụ lỗ. Hiếm, nhưng đó là lý do setup 'không bao giờ bị thanh lý' vẫn có thể lỗ bất ngờ trong flash crash.
+Trader có kinh nghiệm thật sự dùng đòn bẩy bao nhiêu?
Median pro futures trader dùng đòn bẩy 2-5×, không phải 50-125× sàn quảng cáo. Đòn bẩy cao là cho scalp ngắn hạn cực, không phải cho swing hay position trade. Max leverage quảng cáo là số marketing.