Crypto Cho Người Mới / Mô phỏng / Options Pricing

Simulator Black-Scholes Options Pricing (Crypto)

Q: ATM, ITM, và OTM khác gì?

ATM (at-the-money): strike ≈ spot. ITM (in-the-money): option HAS intrinsic value right now (call với strike spot). OTM (out-of-the-money): zero intrinsic value (call với strike > spot; put với strike < spot). Option ATM thường THANH KHOẢN nhất; option OTM thường RẺ NHẤT (premium thấp nhất); option ITM thường THANH KHOẢN ÍT NHẤT (cost cao hơn, ít buyer).

Q: Option SELLER kiếm tiền thế nào — bán không phải rủi ro vô hạn?

Seller collect premium UPFRONT và profit nếu option expire worthless. Naked option selling CÓ rủi ro vô hạn (bán call: theoretically loss vô hạn nếu spot moon). COVERED strategy hạn chế rủi ro: bán call against ETH đã giữ ('covered call') → nếu bị called away, bạn bán ETH ở strike. Bán put với cash collateral ('cash-secured put') → nếu exercised, bạn mua ETH ở strike. Đa số retail seller dùng covered strategy; pro dùng multi-leg spread phức tạp define rủi ro trong khi collect theta.

Q: IV crush là gì và khi nào xảy ra?

IV crush = drop đột ngột implied volatility, kéo premium option xuống sharp. Xảy ra sau event expected resolve: earnings (cho cổ phiếu), CPI print (cho crypto), token unlock. Buyer option trước event hurt vì cả khi spot move favour họ, IV collapse 30-50% wipe out vega gain. Seller option trước event profit DOUBLE: từ theta decay + IV crush. Đây là sao 'bán volatility trước event predictable' là chiến lược pro common.

Q: Option on-chain (Lyra, Dopex) pricing accurate vs Deribit?

Mostly. Lyra dùng market maker AMM-based điều chỉnh IV based on order flow. Deribit dùng order book traditional với market maker quote. Pricing converge trong 1-2% cho cặp thanh khoản (BTC + ETH near-term ATM). Cho strike long-dated hoặc deep OTM, option on-chain có thể off 5-20% Deribit fair value do LP capital mỏng hơn. Đa số arber profit từ spread này — ít hơn expected vì gas + slippage ăn đa số opportunity.

Deribit list $20B+ open interest option BTC + ETH. Lyra, Dopex, Stryke offer alternative on-chain. Pricing tất dùng model Black-Scholes từ 1973, với adjustment cho implied volatility cao crypto (50-150% annualised vs equity 15-30%). Simulator này chạy đúng công thức BSM cộng mọi Greeks (delta, gamma, vega, theta) để bạn thấy premium option move thế nào với spot, time, và IV.

Setup option

Giá spotGiá strikeNgày đến hết hạn

Implied volatility (annualised %)IV crypto: thường 50-100%. So S&P 500 ~15-30%.Risk-free rate %Type

Preset nhanh:

Pricing

Premium

$7.00k

Giá trị intrinsic

$0.00

Giá trị extrinsic (time value)

$7.00k

Moneyness

ATM (0.00%)

Greeks

Delta

0.5369

Đổi premium mỗi $1 spot move. 0.5 = giá call move ~50¢ mỗi $1 ETH move. Range: 0 đến 1 cho call, -1 đến 0 cho put.

Gamma

0.000018

Rate of change của delta. Gamma cao = delta swing nhanh khi spot move. Cao nhất ở ATM gần expiry.

Vega (mỗi 1% IV)

$107.94

Đổi premium mỗi 1% đổi tuyệt đối IV. Option ATM most vega-sensitive.

Theta (mỗi ngày)

-$143.92

Time decay — premium mất mỗi ngày khi expiry approach. Luôn NEGATIVE cho BUYER, positive cho seller. Accelerate gần expiry.

Counterpart (put at same strike)

Premium: $7.00k

Delta: -0.4631

Theta (mỗi ngày): -$143.92

Intrinsic + extrinsic — 2 nửa của premium

Premium = intrinsic + extrinsic. Intrinsic = option IN money bao nhiêu RIGHT NOW (call: max(0, spot − strike); put: max(0, strike − spot)). Extrinsic = phần còn — time value + IV value. Option ATM có ZERO intrinsic và max extrinsic. Option deep ITM gần all intrinsic (extrinsic shrink vì ít chance option back OTM). Option deep OTM pure extrinsic — KHÔNG chance intrinsic trừ khi spot move nhiều.

Sao IV crypto cao vậy

Realised volatility 30-ngày BTC trung bình 60-80%; ETH 70-100%; altcoin 100-200%. So sánh: S&P 500 trung bình 15-20%, cổ phiếu FAANG tech 25-35%. Vol cao crypto đến từ thị trường 24/7 (không overnight cool-down), order book mỏng vs thị trường equity, demand speculative cao từ retail, và đổi regime cấu trúc (halving, approval ETF, event regulatory). IV cao hơn làm option ĐẮT HƠN relative spot — call BTC ATM 30-ngày ở 80% IV cost ~10% spot, vs ~4% cho call S&P tương đương.

Bốn Greeks trong plain terms

DELTA: 'premium move bao nhiêu mỗi $1 spot move?' Call delta 0-1; put delta -1 đến 0. Call ATM delta ≈ 0.5. GAMMA: 'delta đổi bao nhiêu mỗi $1 spot move?' Cao nhất ở ATM gần expiry. Long gamma = bạn profit từ move lớn (cả 2 hướng). Short gamma = bạn profit từ move nhỏ. VEGA: 'premium move bao nhiêu mỗi 1% IV đổi?' Long vega = bạn profit khi IV rise. Short vega = bạn profit khi IV fall. Vega cao nhất ở ATM. THETA: 'premium decay bao nhiêu mỗi ngày?' Luôn NEGATIVE cho buyer (bạn lose tiền giữ); positive cho seller (bạn collect decay). Accelerate gần expiry — gamma seller harvest theta nhất trong tuần cuối.

Simulator làm gì (và không làm)

LÀM: compute đúng premium BSM + cả 4 Greeks cho strike/DTE/IV combination nào. Cho bạn so call vs put cùng strike thấy put-call parity in action (call + put cùng strike có giá related). KHÔNG LÀM: model volatility smile (option thật ở strike far OTM/ITM có IV cao hơn ATM — simulator giả định IV flat qua strike). Cho pricing thị trường chính xác, trader thật dùng SVI smile fit hoặc model volatility surface. Simulator là starting point đúng cho hiểu mechanics; production trading dùng extension.

Câu hỏi thường gặp

+Sao option crypto không dùng risk-free rate?

Option traditional dùng risk-free rate (vd yield T-bill 3-tháng) vì option pricing giả định bạn borrow + lend được ở rate đó. Crypto không tương đương — bạn earn 4-8% trên USDC qua DeFi, nhưng đó không 'risk-free'. Đa số pricing option crypto dùng r=0 cho đơn giản, slightly under-price call ITM và over-price put ITM vs theoretical fair value. Cho option short-DTE impact < 1% — fine cho đa số use case.

+ATM, ITM, và OTM khác gì?

ATM (at-the-money): strike ≈ spot. ITM (in-the-money): option HAS intrinsic value right now (call với strike < spot; put với strike > spot). OTM (out-of-the-money): zero intrinsic value (call với strike > spot; put với strike < spot). Option ATM thường THANH KHOẢN nhất; option OTM thường RẺ NHẤT (premium thấp nhất); option ITM thường THANH KHOẢN ÍT NHẤT (cost cao hơn, ít buyer).

+Option SELLER kiếm tiền thế nào — bán không phải rủi ro vô hạn?

Seller collect premium UPFRONT và profit nếu option expire worthless. Naked option selling CÓ rủi ro vô hạn (bán call: theoretically loss vô hạn nếu spot moon). COVERED strategy hạn chế rủi ro: bán call against ETH đã giữ ('covered call') → nếu bị called away, bạn bán ETH ở strike. Bán put với cash collateral ('cash-secured put') → nếu exercised, bạn mua ETH ở strike. Đa số retail seller dùng covered strategy; pro dùng multi-leg spread phức tạp define rủi ro trong khi collect theta.

+IV crush là gì và khi nào xảy ra?

IV crush = drop đột ngột implied volatility, kéo premium option xuống sharp. Xảy ra sau event expected resolve: earnings (cho cổ phiếu), CPI print (cho crypto), token unlock. Buyer option trước event hurt vì cả khi spot move favour họ, IV collapse 30-50% wipe out vega gain. Seller option trước event profit DOUBLE: từ theta decay + IV crush. Đây là sao 'bán volatility trước event predictable' là chiến lược pro common.

+Option on-chain (Lyra, Dopex) pricing accurate vs Deribit?

Mostly. Lyra dùng market maker AMM-based điều chỉnh IV based on order flow. Deribit dùng order book traditional với market maker quote. Pricing converge trong 1-2% cho cặp thanh khoản (BTC + ETH near-term ATM). Cho strike long-dated hoặc deep OTM, option on-chain có thể off 5-20% Deribit fair value do LP capital mỏng hơn. Đa số arber profit từ spread này — ít hơn expected vì gas + slippage ăn đa số opportunity.