Crypto Cho Người Mới / Mô phỏng / Lending Liquidation
Simulator Lending Liquidation (Aave / Compound / Spark)
Aave, Compound, Spark, MakerDAO — mọi protocol lending crypto lớn share cùng cơ chế liquidation. Bạn deposit collateral, vay against nó, và nếu giá collateral rớt quá xa protocol auto-liquidate 1 phần vị thế bạn. 1 bot liquidator call liquidate(), trả 1 phần debt bạn, và nhận collateral bạn với discount 5-10% như bonus. Simulator này chạy đúng toán health-factor + bonus để bạn thấy trigger ở đâu và liquidator thực sự kiếm gì.
Vị thế vay
Health vị thế
Giá trị collateral
$35.0k
Giá trị vay
$20.0k
LTV hiện
57.14%
Health factor
1.45
Giá thanh lý (collateral)
$2.4k
Status
⚠ Rủi ro
Chạy liquidation
Health factor — số quan trọng nhất duy nhất
Health factor = (giá trị collateral × liquidation threshold) / giá trị borrow. Trên 1.0 = an toàn. Dưới 1.0 = liquidatable bởi ai cũng được. HF an toàn cho user active là > 1.5 (cho buffer volatility thường); vị thế hold dài hạn nên target HF > 3.0 (survive collateral crash 50%+). UI Aave hiện số này prominent và turn red khi gần 1.0. Đa số user học khó khăn sau liquidation đầu; toán mechanical và không appeal.
Liquidation price — trigger bạn compute được trước
Cho vị thế single-collateral: liquidation price = (giá trị borrow) / (lượng collateral × LT). Memorize số này khi mở vị thế. Miễn giá collateral stay trên level này, bạn an toàn. Add buffer 20% và đó là threshold 'tôi nên add collateral'. Simulator trên compute live khi adjust parameter vị thế.
Kinh tế liquidator — sao bot watch mọi vị thế
Liquidation bonus = 5-10% debt repaid. Cho liquidation $10k, là $500-1000 bonus. Liquidator trả gas (~$5-50 trên Ethereum) + flash-loan fee nếu borrow repay amount (~0.05-0.30%). Net profit mỗi liquidation: thường $200-800 USD. Bot monitor hàng trăm vị thế song song và execute trong giây của HF rớt. Cạnh tranh fierce — first liquidate vị thế yêu cầu response time dưới giây + bidding gas cạnh tranh.
Defend chống liquidation — 4 tool
(1) Trả debt — giảm borrow amount, raise HF ngay. (2) Add collateral — raise side collateral. (3) Vay asset stable (USDC/DAI) thay volatile (ETH) — giá trị debt không move khi collateral drop. (4) Dùng auto-rebalancing strategy như Instadapp hoặc DeFiSaver auto-deleverage khi HF approach 1.2. Manual defence yêu cầu watch giá; auto-defence yêu cầu trả ~$5-20/tháng phí service. Cho vị thế > $50k, auto-defence pay for itself trong 1 liquidation tránh.
Câu hỏi thường gặp
+Sao Aave không cho tôi đến HF = 0.99 an toàn?
Vì lúc HF on-chain rớt 0.99, bot liquidator đã submit transaction liquidation. Không có 'pause' — protocol respond gì price feed hiện nói. HF buffer tồn tại vì price feed update mỗi block (12 giây Ethereum); flash crash trong 1 block có thể drop HF bạn từ 1.05 về 0.85 ngay.
+Tôi có bị partially liquidated nhiều lần không?
Có. 'Close factor' cap bao nhiêu debt bạn có thể liquidated trong 1 call (Aave V3: 50%). Sau liquidation đầu, HF bạn nên improve về territory an toàn — nhưng nếu giá tiếp tục drop, bạn có thể bị liquidated LẠI. Trong crash 12/3/2020, vài vị thế Aave bị liquidated 3-4 lần sequentially, trả bonus cho liquidator mỗi lần.
+Liquidation threshold (LT) vs loan-to-value (LTV) khác gì?
LTV là MAX bạn vay được tại position open (Aave ETH: 80%). LT là khi bạn bị liquidated (Aave ETH: 83%). Gap 3% là buffer safety — kể cả vay max, bạn có 3% room trước khi trigger liquidation. Đa số user không vay max; user kinh nghiệm mở ở 50-65% LTV để cho mình buffer nhiều hơn nhiều.
+Liquidation xảy ra trên collateral stablecoin không?
Lý thuyết có — USDC/DAI có thể depeg (USDC depegged $0.87 tháng 3/2023). Nếu collateral bạn là USDC và USDC drop 13%, HF bạn drop 13%. Thực tế hiếm vì volatility stablecoin thấp hơn nhiều ETH/BTC. Nhưng không phải zero — vị thế mở với collateral stablecoin bị liquidated trong depeg USDC tháng 3/2023.
+Sao Aave không có insurance fund như sàn perpetual?
Có — Safety Module, token AAVE staked backstop protocol chống bad debt. Nếu liquidation không fully cover vị thế (hiếm — chỉ xảy ra trong di chuyển giá cực đoan nơi liquidator không act đủ nhanh), Safety Module cover shortfall. Staker earn yield nhưng bear bad-debt risk. Aave đã dùng này nhiều lần trong lịch sử, đáng chú ý nhất trong crash 3/2020.